In 2015 - 125 jaar na de dood van Van Gogh - leeft zijn oeuvre meer dan ooit. Toen Van Gogh op 25-jarige leeftijd aankwam in de streek van Mons, had hij de bedoeling om arbeiderspredikant te worden. Na twee jaar midden in het dagelijkse leven van de mijnwerkers is de basis gelegd voor het ontstaan van de kunstenaar.
 

De geboorte van een kunstenaar


Wanneer Vincent Van Gogh naar de Borinage komt, werkt hij aanvankelijk 6 maanden als evangelist voor mijnwerkers Wasmes. Hij wil graag prediker worden en kiest na het lezen van een artikel in een boek over aardrijkskunde voor de streek van Mons, waar hij dicht bij de mijnwerkers zou staan en kon helpen om hun moeilijke levensomstandigheden draaglijker te maken. Hij houdt het echter niet bij zijn functie als evangelist en wijdt ook zijn dagelijkse bestaan aan de mijnwerkersfamilies, waarbij hij in uitzonderlijke armoede leeft. Hij geeft zijn loon, meubelen en kleding weg aan de meest hulpbehoevenden. Van Gogh gaat hierbij te ver en wordt een storend element. Hij wordt ongeschikt bevonden als predikant voor de protestantse kerk en komt zo een stap dichter bij zijn bestemming als kunstenaar. 
 

Naturalisme als basis

De landschappen en mensen die hij ontmoet in deze streek van de Borinage die hij als ‘pittoresk’ bestempelt, blijven hem bij tot aan zijn dood. In brieven die hij enkele jaren later schrijft in Zuid-Frankrijk verwijst hij naar dat ‘verre land waar alles begon’. Zijn werk wordt beïnvloed door de ruwheid van het boerenleven, het klimaat en de omstandigheden van de mijnwerkers. In de schetsen van Van Gogh is een ontluikend ‘naturalisme’ waarneembaar, een stroming die ontstaat aan het einde van de 19e eeuw. De kunstenaar met het sterke karakter beleeft hier een heel bewogen deel van zijn leven dat hem ontvreemdt van zijn familie en zonder enige inkomsten laat. In deze grote ellende vindt hij inspiratie en slaat hij aan het tekenen.
 
 

Op ontdekking van de Borinage langs de Van Gogh-routes

Ook vandaag nog zijn er sporen van zijn aanwezigheid tussen 1878 en 1880. Vincent woonde achtereenvolgens in Colfontaine, Wasmes en Cuesmes, waar er twee ‘Van Gogh-huizen’ te bezoeken zijn, evenals de bekende mijnschacht van Marcasse waar hij 6 uur lang op 700 meter diep afdaalde samen met de mijnwerkers en danig van onder de indruk was. Enkele schilderijen en tekeningen, maar vooral tientallen brieven leveren ons meer inzicht in deze uitzonderlijke kunstenaar en zijn inspiratiebronnen. De Van Gogh-routes bieden naast de tentoonstellingen, werken en films over het leven van Van Gogh de mogelijkheid om een typische streek met een mijnbouwverleden te verkennen.